Szeląg toruński, odnaleziony przeze mnie w lasach pod Iławą. Historia monety sięga połowy XV w., gdy miasta pruskie wystąpiły przeciw Zakonowi Krzyżackiemu (fot. Łukasz Szczepański)

Szeląg toruński Kazimierza Jagiellończyka

3 lutego 1454 roku Iława – wśród wielu innych miast, sprzeciwiając się polityce zakonu – przystąpiła do Związku Pruskiego. Trzy dni później wybuchło powstanie miast pruskich przeciw Krzyżakom. Jeszcze w lutym Jan Bażyński, jeden z przywódców opozycji antykrzyżackiej, szlachcic pruski pochodzący z lubeckiej rodziny Fleming, przybyłej na teren Warmii w celach kolonizacyjnych w pierwszej połowie XIII wieku, pojechał do Krakowa, aby prosić króla Kazimierza Jagiellończyka o przyłączenie Prus do Polski. 6 marca król polski wydał akt inkorporacji ziem państwa krzyżackiego. Był to początek wojny trzynastoletniej. W kwietniu Kazimierz Jagiellończyk odebrał hołd od części miast pruskich. 12 kwietnia 1454 roku deklarację hołdowniczą złożyli mieszkańcy Iławy, których reprezentowali Casper Vegir i Casper Neubauer.

Na czas wojny Kazimierz Jagiellończyk zezwolił mieszkańcom Torunia, Gdańska, Elbląga i Królewca na bicie własnych monet. Toruń otrzymał prawo bicia monet srebrnych i złotych. W mennicy toruńskiej wybijano denarki typu guziczkowego z wyobrażeniem podwójnego krzyża jagiellońskiego oraz szelągi toruńskie. Na awersie szelągów znajdowała się tarcza z podwójnym krzyżem jagiellońskim i napisem: “KASIMIR DGR POLONIE”, zaś na rewersie orzeł ziem pruskich z koroną na szyi i mieczem uniesionym nad głową. W otoku umieszczono napis: “MONETA TORVNENSIS”. To ta moneta odnaleziona została w lasach pod Iławą na w kwietniu 2013 roku. Szeląg przekazany został przez Iławską Grupę Poszukiwawczą do zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie.

25 listopada 1454 roku po klęsce pod Chojnicami Iława przeszła na stronę zakonu krzyżackiego. Władzę w mieście objął komtur ostródzki Wilhelm von Eppingen. Tak skończył się krótki epizod, związany z przynależnością Iławy do Związku Pruskiego – opozycji miast pruskich wobec polityki zakonu krzyżackiego.

Dodaj komentarz