finansetlo

Finanse i bankowość

Historia pieniądza zastępczego sięga XVI wieku. Pojawiał się on najczęściej w okresie wojen lub kryzysów gospodarczych. Tak stało się w Niemczech w okresie I wojny światowej, gdy z obiegu zniknęły monety ze złota i srebra. To wtedy – w grudniu 1915 roku – wydano zarządzenie, w którym zalecono miastom wprowadzenie zastępczego pieniądza miejskiego, by zapobiec doskwierającemu gospodarce brakowi środków płatniczych.

pocztafalszywamonetaW ten sposób w Iławie pojawiły się notgeldy (notgeld – niemiecka nazwa pieniądza zastępczego). Iławski magistrat zamówił je w firmie Chr. Lauer, która miała swoją siedzibę w Norymberdze. Firma ta w okresie II wojny światowej znana była z produkcji odznak i medali.

Już w roku 1914 w mieście pojawiły się banknoty zastępcze w formie kartoników opatrzonych nominałem 1 i 2 marek oraz pieczęcią magistratu.

moskalewojnaPierwsza emisja pieniądza zastępczego w formie monety trafiła do Iławy w 1916 roku. Do 1920 roku wprowadzono do lokalnego obiegu prawie 152 tysiące monet. Przez cztery lata wybito: 8205 sztuk ośmiokątnych monet o nominale 50 pfennigów w cynku (1916/1917), 5175 sztuk monet o nominale 50 pfennigów w żelazie (1916/1917), 10440 sztuk monet o nominale 10 pfennigów w cynku (1917), 10600 sztuk monet o nominale 10 pfennigów w żelazie (1918), 5450 sztuk monet o nominale 50 pfennigów w żelazie (1918), 101500 sztuk monet o nominale 10 pfennigów w żelazie w dwóch typach: z pojedynczą i podwójną obwódką wokół herbu (1920) i 10423 sztuk monet o nominale 50 pfennigów w żelazie (1920).

Monety wycofano z obiegu w maju 1922 roku. Apel iławskiego magistratu nie przyniósł jednak rezultatu – z prawie 152 tysięcy monet do miejskiej kasy powróciło zaledwie kilka tysięcy krążków. Pozostałą część mieszkańcy zatrzymali na pamiątkę. Iławskie notgeldy stanowią dziś rarytas na rynku kolekcjonerskim.


Pieniądz zastępczy – notgeld

notgeldkartonNotgeldy kartonowe o nominale 1 i 2 marek z 1914 roku (eksponaty zgłoszone)

JpegKopie iławskich notgeldów o nominale 50, 50 i 10 pfennigów (zbiory własne)


 Dokumenty bankowe

finanse2Książeczka oszczędnościowa iławskiego oddziału Bank der Danzig-Westpreussischen Landschaft (zbiory własne)

finanse3Książeczka oszczędnościowa nosiła numer 4907 (zbiory własne)

finanse4Książeczka oszczędnościowa iławskiego oddziału Sparkasse des Kreises Rosenberg Wpr. (zbiory własne)

finanse6Książeczka oszczędnościowa nosiła numer 4630 (zbiory własne)

finanse7Lista wpłat na książeczkę oszczędnościową (zbiory własne)

finanse5Strona z adnotacjami (zbiory własne)

finanse1Książeczka przychodów i rozchodów o numerze 2162 iławskiego oddziału Kreissparkasse Rosenberg Wpr. (zbiory własne)

przekazstelleBlankiet przekazu pocztowego iławskiego oddziału Kreissparkasse Rosenberg Wpr. (zbiory własne)

czekraifaissenbank1Blankiet czeku iławskiego banku Raiffeisenbank (zbiory własne)

ksiazkeczkaoszczednosciowa2Młodzieżowa książeczka oszczędnościowa iławskiego banku Raiffeisenbank (zbiory własne)

ksiazkeczkaoszczednosciowa2_1Lista wpłat na książeczkę oszczędnościową (zbiory własne)

ksiazkeczkaoszczednosciowa1Młodzieżowa książeczka oszczędnościowa (zbiory własne)

ksiazkeczkaoszczednosciowa1_1Lista wpłat na książeczkę oszczędnościową (zbiory własne)

finanse9Ubezpieczenie od pożaru nieruchomości mieszkańca Iławy Adolfa Goronzego (zbiory własne)

finanse8Polisa na życie mieszkańca Iławy Adolfa Goronzego (zbiory własne)


Inne

projektbankProjekt budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w iławskiej filii Reichsbanku, sporządzony w Berlinie w 1923 roku. Centrala Reichsbanku mieściła się w Berlinie. W większych i mniejszych miastach znajdowały się oddziały i filie. W Iławie funkcjonowała filia banku (ze zbiorów Iławskich Wodociągów)

reklamabankilawaReklama prasowa iławskiego oddziału „Bank der Ostpreussischen Landschaft”, który mieścił się pod adresem Rynek 13 (zbiory własne)

Dodaj komentarz